27 Mayıs 2017 Cumartesi

Coğrafi İşaret Nedir?

Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle kökenin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaretlerdir. Coğrafi işaretler, menşe adı mahreç işareti olarak ikiye ayrılmıştır.

Bir ürünün Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan, bölge veya çok özel durumlarda ülkeden kaynaklanması Tüm veya esas nitelik veya özellikleri bu yöre, alan veya bölgeye özgü doğa ve beşeri unsurlardan kaynaklanması Üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tümüyle bu yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılması durumunda "menşe adını" belirtir.

Bir Ürünün Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan, veya bölgeden kaynaklanması Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle bu yöre, alan veya bölge ile özdeşleşmiş olması Üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az birinin belirlenmiş yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılması, durumunda "mahreç işareti" göstergesini belirtir.

Genel Olarak: "Coğrafi işaret" bir malın coğrafi kökenini gösteren veya kullanılan bir unsur, madde, motif, malzeme ya da usul sebebiyle bir alana, yöreye yahut ülkeye yollamada bulunarak o mala istek ve güven duyulmasını sağlayan ad veya işarettir. Bir yörenin herhangi bir ürünü, meyvesi, taşı, madeni diğer yörelerde üretilenlerden farklı olabilir veya bir yörede üretilen bir halı, kilim, kumaş, çini vb. bir ürün herhangi bir nedenle ün kazanmış olabilir. Bu ürünlerin üzerinde o yörenin adının kullanılması, tüketiciler tarafından o ürünün belli bir kaliteye sahip olduğu şeklinde de algılanabilir. Tüketiciler söz konusu yöre adıyla satılan ürünleri, o yörenin adına belli bir güven duyarak aynı nitelikteki diğer ürünlere tercih edebilirler.

Coğrafi İşaret Tescilinin Amaçları : Coğrafi işaret tescilinin temel amaçları : - Coğrafi işarete konu ürünün kalitesinin korunması ve belli bir standartta üretiminin sağlanması, - Coğrafi işaret konusu yörede üretim yapan üreticilerin tescilin sağladığı korumadan öncelikli olarak yararlanmalarının sağlanması

Tescille Sağlanan Korumanın Önemi

 Coğrafi işaretlerin tescilinin amacı, genel nitelikleri itibariyle üretimi, kaynağı gibi bir takım yerel niteliklerine bağlı olarak belli bir üne kavuşmuş ürünlerin korunmasını sağlamaktır. Örneğin leblebi için Çorum ibaresi, halı için İsparta ibaresi, kaymak için Afyon ibaresi belirli bir kalitenin işareti olarak ortaya çıkmaktadır. Ülkemizin doğal ürünlerindeki çeşitlilik göz önünde bulundurulursa bu örneklerin sayısının yüzlerle ifade edilebileceği ortaya çıkacaktır. Öyle ki ülkemizde her ilin hatta her ilçenin, belli bir ürünün üretimine kaynak teşkil ettiği ve bu ürün ile ünlenmiş olduğu bir gerçektir. Coğrafi işaret özelliği göstermeyen adlar ve işaretler, ürünlerin adları, bitki türleri, hayvan soyları veya benzeri adlar, kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı işaretler coğrafi işaret olarak tescil edilemezler.

Korumanın Sağladığı Haklar

 Coğrafi işaret başvurusu yapma hakkına sahip kişiler ile tescil edilmiş coğrafi işareti kullanım hakkına sahip kişiler, üçüncü kişiler tarafından aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkına sahiptir:

a) Tescilli adın ününden herhangi bir biçimde yarar sağlayacak kullanımlar veya tescil kapsamındaki ürünleri andıran ya da çağrıştırabilen ürünlerle ilgili olarak tescilli adın dolaylı veya dolaysız olarak ticari amaçlı kullanımı, b) Sözcük olarak gerçek coğrafi yeri ifade etmekle birlikte halkta haksız biçimde ürünün başka yer kaynaklı olduğu izlenimini bırakan kullanımı; veya korunan adın tercümesinin kullanımı; veya 'stilinde', 'tarzında', 'tipinde', 'türünde', 'yöntemiyle','orada üretildiği biçimde' veya benzeri diğer açıklama veya terimlerle birlikte kullanımı, c) Ürünün iç veya dış ambalajında, tanıtım ve reklamında, veya ürünle ilgili herhangi bir yazılı belgede doğal veya esas nitelik ve özellikleri ile menşei konusunda yanlış veya yanıltıcı herhangi bir açıklama veya belirtiye yer verilmesi, d) Ürünün menşei konusunda halkı yanıltabilecek biçimde ambalajlanması veya yanılgı yaratabilecek diğer herhangi bir biçimde sunulması.

Coğrafi İşaret Kullanımının Denetimi

Coğrafi işareti tescil ettiren, söz konusu ürünün üretimi, işlenmesi veya diğer işlemleri ile uğraşan kişilerden oluşan ve yasal kuruluş biçimine bakılmaksızın herhangi bir dernek, birlik veya benzeri örgüt, coğrafi işarete konu olan ürünün üretimi, pazarlanması, tescilli işaretin kullanım biçimi, markalanması, ürün üzerinde belirtilmesi, işaretleme veya etiketleme şekillerini ayrıntılı olarak denetlemek üzere yeterli personel, ekipman ve diğer olanaklara sahip olacak ve söz konusu ürünün üretim durumlarını sürekli kontrol edecektir

555 Sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye göre coğrafi işaret başvurusunda bulunabilecekler

Ürünün üreticisi olan gerçek veya tüzel kişiler, b) Tüketici dernekleri, c) Konu ve coğrafi yöre ile ilgili kamu kuruluşlarıdır.

Coğrafi İşaret tescil Başvurusu İçin dilekçeye eklenecek belgeler - Menşe veya mahreç işarete ait 15 adet örnek, (8x8) - Başvuru ücreti ödendi belgesi aslı - Ürünün tanımı, (fiziksel, kimyasal ve benzeri ayırt edici özellikleri) - Ürünün üretim tekniği, - Ürünün menşe ya da mahreç işareti tanımının hangisine uyduğunu gösterir bilgi ve belgeler, - Menşe / mahreç işaretin kullanılacağı yöre alan veya bölgenin coğrafi sınırlarım açıkça tanımlayan ve belirleyen bilgi, belge ve harita, - Coğrafi işaretin kullanım biçimi, (markalama, etiketleme işaretleme) - Denetim biçimini ayrıntılı olarak açıklayan bilgilerin Enstitüye verilmesi gerekir.

Bu koşulları sağlayan başvurular Resmi Gazete ile yurt çapında dağıtım olan en büyük tirajlı günlük gazetelerin ikisinde ve bir yerel gazetede görüş ve itirazlara açık olmak üzere yayınlanır. İlan süresi Resmi Gazetede yayın tarihi itibariyle 6 aydır. Altı ay içinde ilgili herkes 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3, 5, 7 ve 8 inci maddelerine göre geçersizliğine ilişkin itirazda bulunabilir. Kamu kurum ve kuruluşları itiraz ücreti ödemez. İtiraz başvuru sahibinin görüşleri de alınarak konuda uzman, tarafsız kurum ve kuruluşlara incelettirilir. İtiraz sonucu biçim veya kapsamı itibariyle değişikliğe uğramış talepler, son durumuyla yeniden Resmi Gazetede yayınlanır. Bu yayın tarihi itibariyle tescili kesinleşir. Coğrafi işaret başvurularının tescili, Resmi Gazetede yayın tarihi itibarıyla kesinleşir. Tescili kesinleşen başvuru ile ilgili tescil ücreti üç ay içinde başvuru sahibinden alınır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder